གཟའ་ལྷག་པའི་ཉིན་ཡུན་ནན་རིན་ཧི་གྲོང་རྡལ་དུ་ཉེན་རྟོག་པ་དང་མང་ཚོགས་བར་འཁྲུག་འཛིངས་ཤོར་ཏེ། ཉེན་རྟོག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མགོ་གཙོ་གཞོན་པ་ཝང་ཧྲ་ཡུང་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་འདུག

ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ཡུན་ནན་ལིས་ཅང་གྲོང་ཁྱེར་ཡུང་ཧྲིན་རྫོང་རིན་ཧི་གྲོང་རྡལ་དུ། ཞིང་པ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གིས་རིན་ལི་སྲང་ལམ་དུ་ཡོད་པའི་ས་གནས་གྲོང་རྡལ་སྲིད་གཞུང་ཐོག་ཁང་གི་མཐའ་སྐོར་ཏེ། ཉེ་སྔོན་སོལ་གཏེར་སྔོག་འདོན་གྱི་རྐྱེན་པས་ས་གནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྡོད་ཁང་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཐེབས་པའི་ཐད།  ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་དྲང་བདེན་ཐག་གཅོད་མ་བྱས་པར་རྡོ་སོལ་བཟོ་གྲྭའི་རྒྱབ་རྩར་ལངས་ཏེ་མང་ཚོགས་ལ་བཤུ་གཞོག་གཉའ་གནོན་བྱས་པར་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་བྱས་ཡོད་འདུག

སྐབས་དེར་སྤྱི་བདེ་ཉེན་རྟོག་རུ་ཁག་གི་མགོ་གཙོ་གཞོན་པ་ཝང་ཧྲ་ཡུང་གིས་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་རུ་དཔུང་གི་སྣེ་ཁྲིད་དེ་མང་ཚོགས་ལ་དྲག་གནོན་བྱས་པར་བརྟེན། ཉེན་རྟོག་པ་དང་མང་ཚོགས་བར་འཁྲུག་འཛིངས་ཤོར་ཡོད་པར་མ་ཟད། འཁྲུག་ཟིང་ཁྲོད་ཉེན་རྟོག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མགོ་གཙོ་གཞོན་པ་ཝང་ཧྲ་ཡུང་ལ་གྲི་བཙུགས་ཏེ་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་པ་དང་། གཞན་པའི་ཉེན་རྟོག་པ་ ༡༥  ལ་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་སྟེ་སྨན་ཁང་དུ་བསྐྱལ་ཡོད་འདུག 

ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་རྗེས། ལིན་ཅཱང་དམིགས་བསལ་དྲག་ཆས་རུ་དཔུང་ཆེད་གཏོང་བྱས་ཏེ། འཁྲུག་ཟིང་ཁྲོད་ནས་ཉེན་རྟོག་པ་རྣམས་ཚུར་སྐྱབས་ཡོད་པ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་འཛོམས་ཁ་འཐོར་དུ་བཏང་སྟེ་ཞི་འཇགས་བཟོས་ཡོད་ཀྱང་། ས་གནས་ཞིང་པ་མང་ཚོགས་མང་པོར་གཅར་རྡུང་རྨས་སྐྱོན་བཟོས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཞིང་པ་ ༡༠ ལྷག་འཇུ་བཟུང་བཙན་འཁྲིད་བྱས་ཡོད་འདུག

གཞན་ཡང་།  ཉེན་རྟོག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མགོ་གཙོ་གཞོན་པ་ཝང་ཧྲ་ཡུང་གྲོངས་རྗེས། ས་གནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁོ་ལ་མྱ་ངན་རྗེས་དྲན་གྱི་དུར་མཆོད་ཅིག་ཀྱང་བྱས་འདུག

རིན་ཧི་གྲོང་རྡལ་ལ་མི་གྲངས་ ༢༥༠༠༠ དང་ས་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༤༥༥ ཡོད་ལ།  རྒྱ་གཞུང་གིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དབྱེ་བགར་གྱི་མིང་འབོད་སྟངས་ལྟར་བྱས་ན། ས་ཁུལ་དེར་ཡའུ་རིགས་དང་། ཏའེ་རིགས། ལིའུ་རིགས་གསུམ་གྱི་མི་འབོར་གྲངས་  ༡༣༠༠༠ ལྷག་ཡོད་འདུག 

ཁ་སང་དགོང་མོ་པའོ་ཞིས་ལའེ་ལ་ཁྲིམས་བཤེར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཡོངས་བསྒྲགས་མ་བྱས་པའི་སྔོན་ལ། ཁྲུང་ཆིན་གྲོང་ཁྱེར་ནང་མི་མང་འདུ་འཛོམས་གྱི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོ་རྒོལ་ཞིག་བྱུང་འདུག

ཁ་སང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གྱི་དགོང་མོ་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གིས་དེ་སྔའི་ཁྲུང་ཆིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དམར་ཤོག་དྲུང་ཆེ་པའོ་ཞིས་ལའེ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་ཡོད་པ་ལྟར། ཉིན་དེའི་ཉིན་རྒྱབ་ཙམ་ལ་རྒྱ་ནག་ཁྲུང་ཆིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཝན་ཁྲིན་ས་ཁུལ་གྱི་སློབ་ཕྲུག་དང་མི་མང་ཉིས་ཁྲི་ལྷག་གིས་ལག་ཏུ་ ༼ཝན་ཁྲིན་ས་ཁུལ་ང་ལ་ཕྱིར་སྤྲོད༽ ༼ང་ཚོས་ཟ་མ་བཟའ་དགོས་ཀྱི་འདུག༽ ཞེས་པའི་འཕྲེད་དར་འཕྱར་ཏེ། ཁྲོམ་གཞུང་དུ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་འདུ་འཛོམས་གོམ་བགྲོད་ཀྱི་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། སྐབས་དེར་ས་གནས་གཞུང་གིས་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་དམག་མི་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཆེད་གཏོང་གིས། མང་ཚོགས་ཁྲོད་མིག་སྦྲིད་དུག་རླངས་འགལ་རྫས་སོགས་གཏོར་ཏེ་མི་མང་འདུ་འཛོམས་ཁ་འཐོར་དུ་གཏོང་ཐབས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་རྒོལ་འགོག་མ་ཐུབ་པར་མཚན་ཡོལ་བར་ངོ་རྒོལ་འདུ་འཛོམས་མུ་མཐུད་བྱུང་ཡོད་འདུག 

ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ཀྱིས་དྲག་གནོན་དགོས་པའི་བཀའ་རྒྱ་བཏང་བ་ལྟར། དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་དམག་མིས་མང་ཚོགས་ཐོག་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ། བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་མི་ཚོགས་ཁྲོམ་གཞུང་ནས་ཕྱིར་འདེད་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་ཞི་འཇགས་སུ་བཏང་ཡོད་ཀྱང་། དྲག་གནོན་ཁྲོད་མི་མང་པོར་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་ཡོད་འདུག 

གྲོང་ཁྱེར་ཡུལ་མི་ཞིག་གིས་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ། ངོ་རྒོལ་ཡར་ལངས་དེའི་བྱུང་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི། དེ་སྔོན་ཁྲུང་ཆིན་གྲོང་ཁྱེར་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཝན་ཁྲིན་ས་ཁུལ་དང་ཆིས་ཅང་རྫོང་གཉིས་ཟླ་སྒྲིལ་བཏང་སྟེ། ཝན་ཁྲིན་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་མིའི་ས་ཆའི་བདག་དབང་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པར་བརྟེན་ནས། ས་གནས་མང་ཚོགས་ལ་རྒས་གསོའི་ཕོགས་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ཁག་ལེན་མ་དངུལ་བཅས་མ་རག་པར་མི་མང་གི་འཚོ་བར་དཀའ་ངལ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག 

ཡིན་ནའང་། རྒྱ་ནག་གནད་དོན་ཉམས་ཞིབ་པ་ལིས་ཏཱ་ལགས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་དེའི་རྒྱབ་ལོག་ཏུ་གནད་དོན་གཞན་ཞིག་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་དང་། ཉེ་ཆར་ཧུའུ་ཝུན་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་པའོ་ཞིས་ལའེ་ཡི་གོ་གནས་ཕྱིར་བསྡུའི་གནད་འགག་གི་སྐབས་འདིར།  འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཁག་རྫོང་རིམ་པའི་བར་དུ་བརྒྱུད་སྒྲོག་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་གོང་འོག་ཚང་མ་འུར་འུར་ཟང་ཟིང་གི་གནས་སྟངས་ཆགས་བཞིན་ཡོད་ལ།  དེ་དང་བསྟུན་ནས་པའོ་ཞིས་ལའེ་ཡི་དབང་ཤུགས་བསྟི་གནས་ཁྲུང་ཆིན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ངོ་རྒོལ་ཡར་ལངས་བྱུང་བ་དེ་ནི། ཧུའུ་ཝུན་གཉིས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་ཐབས་ཤིག་ཡིན་སྲིད་ལ། དུས་སྐབས་འདི་དང་བསྟུན་ནས་ཚད་བརྒལ་གྱི་དམག་ཤུགས་བེད་སྤྱོད་དང་། དོན་རྐྱེན་གྱི་རྒྱབ་ལོག་ཏུ་སྟོབས་ཤུགས་གང་རུང་ཞིག་གིས་ངོ་ལོག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་སྲིད་པའི་དོགས་སློང་གནང་ཡོད་པ་རེད།

དེ་རིང་ཕྱི་ཚེས་ ༡༡ ཉིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་མི་དམངས་དྲ་བའི་མིང་ཐོག་ནས་པའོ་ཞིས་ལའེ་ལ་ཞིབ་བཤེར་སྐོར་གྱི་དཔྱད་གཏམ་ཞིག་སྤེལ་ཏེ། གཏིང་ཟབ་པོའི་སྒོ་ནས་རྒྱ་ནག་དབུས་དམར་གཞུང་གི་ཐག་གཅོད་ཀྱི་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལ་ངོས་ཤེས་ཟབ་མོ་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས། རང་འགུལ་གྱིས་སྲིད་འཛིན་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་ཡིན་པའི་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་དང་ལངས་ཕྱོགས་གཅིག་འཛིན་དགོས་པ་དང་། བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་དང་ལག་ལེན་གཅིག་གྱུར་ཐོག་དབུས་གཞུང་གི་ལམ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་དེ།  བློ་རིག་དང་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་ཚད་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏད་དགོས་སྐོར་བརྗོད་འདུག 

ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཡུལ་མི་ཞིག་གིས་ཀྱང་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ།  "གཞི་རིམ་གྲོང་ཁྱེར་མི་མང་རྣམས་འདི་ལྟར་དུས་གཅིག་ཏུ་གློ་བུར་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་ཡར་ལངས་འབྱུང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། གཅིག་བྱས་ན་འདིའི་རྒྱབ་ལོག་ཏུ་སྟོབས་ཤུགས་གང་རུང་ཞིག་གིས་བརྒྱུད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་སྲིད་པ་རེད" ཅེས་བརྗོད་འདུག

ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་རྒྱ་ནག་མི་མང་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་དང་། ཅཱ་ཆིན་ལིན། ཞིས་ཅིན་ཕེན། ལི་ཁི་ཆཱང་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་འཛམ་གླིང་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་རིགས་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་ཚབ་རྣམས་ལ་ཐུག་འཕྲད་སྣེ་ལེན་བྱས་ཡོད་ཀྱང་།  སྐབས་དེར་ཅཱང་གི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཝུ་པང་ཀོ་དང་། ཧི་གོ་ཆང་། ཀྲུག་ཡུང་ཁཱང་། ལིས་ཁྲང་ཁྲོན་བཅས་གཅིག་ཀྱང་བཅར་མེད་པར་མ་ཟད། ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་བཅིངས་འགྲོལ་ཚགས་པར་སྟེང་སྤྱི་ཁྱབ་དྲུང་ཆེ་ནི་རྒྱ་གཞུང་དམར་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གི་གོ་གནས་མཐོ་ཤོས་དེ་ཡིན་ཡང་། ཆེས་མཐོའི་དབང་འཛིན་སྡེ་ཁག་མིན་ཚུལ་གྱི་དཔྱད་གཏམ་ཅིག་སྤེལ་ཏེ། ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་ལ་ཡོད་ཚད་སྟངས་འཛིན་གྱི་དབང་ཚད་མེད་པའི་སྐོར་གླེང་སློང་བྱས་ཡོད་པ་རེད། 

གཞན་ཡང་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གིས་པའོ་ཞིས་ལའེ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་མ་ཐག  ཁྲུང་ཆིན་གྲོང་ཁྱེར་ནང་མི་མང་གིས་ཤོག་སྦག་རྒྱག་པ་དང་།  ཟས་སྟོན་བཤམས་ཏེ་མཉམ་འཛོམས་སྤྲོ་སྐྱིད་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད་འདུག

ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ཐེན་ཨན་མེན་མདུན་ཐང་དུ། རུས་ཝང་ཡིན་པའི་རང་ལོ་ ༤༢ ཅན་གྱི་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་འདུག  སྐབས་དེར་མི་མང་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་དངོས་སུ་མཐོང་ཡོད་པར་མ་ཟད་པར་རྒྱག་མཁན་ཀྱང་འགའ་ཤས་བྱུང་ཡོད་འདུག  ཡིན་ནའང་། རྒྱ་གཞུང་གི་བཀག་སྡོམ་དམ་དྲགས་འོག་གནས་ཚུལ་དེ་ད་ལྟའི་བར་དྲ་རྒྱ་དང་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་ཐོན་ཐུབ་མེད་པ་རེད།  ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༡༦ ཉིན་དབྱིན་ཇིའི་ཉིན་རེའི་གློག་འཕྲིན་གསར་ཤོག་སྟེང་།   དབྱིན་ཇིའི་བཟོ་སྐྲུན་པ་པུའུ་ལཱང་ལགས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡུལ་དངོས་ནས་བླངས་པའི་བདེན་དཔང་གི་པར་རིས་དེ་ཐོན་པའི་རྗེས།   རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ཉེན་རྟོག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རུས་ཝང་ཅན་གྱི་སྐྱེས་པ་དེའི་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི།  ས་གནས་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཐག་གཅོད་ཅིག་ལ་འདོད་མོས་མ་ཁེངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།

གཞན་ཡང་། ཏཱ་ཅིས་ཡོན་རྒྱ་ཡིག་དྲ་བའི་སྟེང་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༣ ཉིན་ཧི་ནན་ཀྲིན་ཀྲིག་ས་ཁུལ་དུ། རྒྱ་གཞུང་གིས་ལས་བཟོ་བ་མི་ ༣༠༠ ལྷག་ཆེད་གཏོང་བྱས་ཏེ་ཀྲིན་ཀྲིག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཀོ་ཧྲན་གཞུང་ལམ་དང་ཨར་ཧྭན་གཞུང་ལམ་བསྣོལ་མཚམས་ཁུལ་གྱི་མང་ཚོགས་ཀྱི་གཞིས་ཀ་བཙན་འཕྲོག་གིས་གནས་སྤོར་བྱེད་བཅུག་པར་བརྟེན། ཝང་ཧའོ་རུང་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཐབས་ཟད་འུ་ཐུག་ཏུ་གྱུར་ཏེ།  སོ་སོའི་ཁང་པའི་སྟེང་ལུས་པོར་སྣུམ་བླུགས་ཏེ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྩིས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་ལོ་ ༨༡ ཡིན་པའི་ཁོའི་ཨ་མ་ཝང་ལིག་ཀྲི་ཡིས་སོ་སོའི་ཁང་པའི་ནང་གློ་བུར་དུ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་འདུག    ཝང་ཧའོ་རུང་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་དེ་ཤེས་མ་ཐག་ཕྱིར་རྒྱུགས་ཡོང་སྟེ་ཨ་མ་ཝང་ལགས་ཀྱི་ལུས་སྟེང་གི་མེ་གསོད་རྩིས་བྱས་ཡོད་ནའང་། རྒྱ་གཞུང་འབྲེལ་ཡོད་ལས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་བཟའ་མི་གཉིས་གཙོས་པའི་ནང་མི་ ༥ པོ་འཇུ་བཟུང་བཙན་འཁྲིད་བྱས་ཏེ་མེ་གསོད་དུ་མ་བཅུགས་པར་བརྟེན་ཁོ་མོ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་འདུག 

ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས། ཝང་ཧའོ་རུང་གི་གཞིས་ཁྱིམ་ནི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ཆགས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། ས་གནས་ཉེན་རྟོག་པས་ཝང་ཧའོ་རུང་བཟའ་མི་གཉིས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་ལ་གཏོར་བརླགས་བཟོས་པའི་ཉེས་མིང་བཏགས་ཏེ། ཉིན་ ༡༠ རིང་བཙོན་འཇུག་བཀག་སྐྱེལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་བསྒྲགས་འདུག   གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་ལྟར་ན། ཝང་ཧའོ་རུང་གིས “ ངས་ལོ་གཅིག་ལྷག་གི་རིང་ཡིག་ཐོག་སྙན་ཞུ་རིམ་པར་ཕུལ་ཏེ་ཕན་ཐོག་མ་བྱུང་པར་བརྟེན། སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་པའི་རིགས་ལ་དོ་སྣང་བྱུང་པར་མ་ཟད། རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་ངོ་རྒོལ་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་སོང་།” ཞེས་བརྗོད་ཡོད་འདུ

ཁ་སང་རྒྱ་ནག་མི་མང་འཐུས་མིའི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་<<རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྡོད་དམངས་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་གྱི་ཁྲིམས་གཞི>> ནང་གསེས་དོན་ཚན་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ཞིབ་བཤེར་གྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་ཀྱི་ཁྲིམས་འཆར་ཞིག་བཏོན་ཏེ། ཉེན་རྟོག་པས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ཞིབ་བཤེར་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ།  སྔར་ཡོད་བཅའ་ཁྲིམས་དོན་ཚད་ ༡༥ ནང་གསེས་དང་པོའི་ཁྲོད་དུ།  མེ་འཁོར་དང་རླངས་འཁོར་འབབ་ཚིགས། གནམ་ཐང་། གྲུ་ཁ། དེ་བཞིན། དུས་ཆེན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་གྲོང་ཁྱེར་ཁུལ་དང་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་མི་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་བྱ་ཡུལ་བཅས་སུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ལ་ཞིབ་བཤེར་འདྲི་གཅོད་བྱས་ཆོག་པའི་སྐོར་ཟུར་སྣོན་བྱས་ཡོད་འདུག 

 དེ་སྔའི་རྒྱ་གཞུང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་ནང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་གཏན་འབེབ་དོན་ཚན་བཞི་བཀོད་ཡོད་པ་ནི།   དང་པོ།ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་ཅན་དོགས་ཡོད་མི་སྣའི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ལ་ཞིབ་བཤེར་འདྲི་གཅོད།   གཉིས་པ། ས་གནས་གང་རུང་དུ་གྱོན་ཁྲིམས་གཞི་ལག་བསྟར་སྐབས་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣའི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ལ་ཞིབ་བཤེར་འདྲི་གཅོད།   གསུམ་པ། སྤྱི་ཚོགས་ལ་གཏོར་རྒོལ་དོན་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བྱུང་སྐབས་ས་གནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ལ་ཞིབ་བཤེར་འདྲི་གཅོད།   བཞི་པ། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་ཚན་གཞན་དག་ནང་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ཞིབ་བཤེར་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་འོག་མང་ཚོགས་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ལ་ཞིབ་བཤེར་འདྲི་གཅོད་བྱ་ཆོག་པ་བཅས་རེད།

རྒྱ་གཞུང་ཉེན་རྟོག་སྡེ་ཁག་གི་མགོ་གཙོ་གཞོན་པ་ཡཱང་ཧན་མཱེན་གྱིས། ཉེ་ཆར་རྒྱ་གཞུང་གིས་མི་མང་གི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ཞིབ་བཤེར་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་ཁྲིམས་འཆར་བཏོན་པ་དེ་ནི། དེང་སྐབས་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་གནས་སྟངས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པར་བརྟེན། ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་ཏེ་བརྒྱུད་ནས་ཉེན་རྟོག་སྡེ་ཁག་གིས་སྔར་ལས་ལྷག་པར་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་ལྷིང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཆེད་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།ཡིན་ནའང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཅཱང་ཐེན་ཡོང་གིས།  “རྒྱ་གཞུང་གི་ཁྲིམས་འཆར་དེ་ནི་དོན་གྱིས་མི་མང་ལ་སྔར་བས་བཀག་སྡོམ་བྱ་ཆེད་ཡིན་པ་དང་།   གལ་སྲིད་ཁྲིམས་འཆར་དེ་གཏན་འབེབ་བྱུང་ཚེ་ཉེན་རྟོག་པས་གནས་དུས་ངེས་མེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ཏེ། མང་ཚོགས་ལ་གང་བྱུང་འདྲི་གཅོད་བྱེད་པའི་རིགས་ཚང་མ་ཁྲིམས་མཐུན་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པས།  སྤྱི་དམངས་ཀྱི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་ཁེ་དབང་སྔར་བས་ཉམ་ཆག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཉག་གཅིག་རེད།” ཅེས་བརྗོད་འདུག

རྒྱལ་ནང་གི་ནག་ཚོགས་རིགས་ལ་བལྟས་ན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཀྱང་དགོས་ངེས་རེད། འོན་ཀྱང་འདིའི་དགོས་པ་དམིགས་ཡུལ་དེ་བོད་དང་ཡུ་གུར་སོག་པོ་སོགས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཁག་ལ་གཟེས་ཡོད་ཚེ་དེ་ནི་གནོན་ཤུགས་སམ་བཀག་སྡོམ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་ངེས།

ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ནང་སོག་ཐའོ་ལའེ་རྒེ་གྷ་སྡེ་བའི་འབྲོག་པ་ཀྲའོ་རི་ཀུ་ཐའོ་ལགས་ཀྱིས་རྩྭ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་སྐབས། རྒྱ་རིགས་རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་བ་ཞིག་གིས་ཁོ་རང་རླངས་འཁོར་འོག་བརྫིས་ཏེ་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་འདུག 

ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༢༠ ཉིན། ནང་སོག་ཨོ་ཨར་ཊོ་སི་གྲོང་ཁྱེར་ཝུའུ་ཧྲིན་ཆི་རྫོང་ཐའོ་ལའེ་རྒེ་གྷ་སྡེ་བའི་སོག་པོ་འབྲོག་པ་ཀྲའོ་རི་ཀུ་ཐའོ་ལགས་ཀྱིས་རྩྭ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་རྡོ་སྣུམ་གཏེར་ཁ་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་རླངས་འཁོར་དག་རྩྭ་ཐང་སྟེང་བསྐྱོད་རྒྱུར་བཀག་འགོག་བྱས་སྐབས།  རྒྱ་རིགས་རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་བ་ལིས་ཡུག་ལཱིང་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་བསམ་བཞིན་དུ་རླངས་འཁོར་མདུན་ཕྱོགས་སུ་བཏང་སྟེ་འབྲོག་པ་ཀོ་རི་ཀུ་ཐའོ་རླངས་འཁོར་འོག་བརྫིས་ཏེ་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་འདུག

ལྷོ་སོག་རང་དབང་སྐབས་དོན་གླེང་སྟེགས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ལྟར་ན། ཟླ་འདིའི་ཚེས་ ༢༤ ནས་ཚེས་ ༣༠ བར་ནང་སོག་གཞི་རིམ་ས་ཁུལ་དང་།  རྒྱལ་ས་ཧའོ་ཧི་ཧའོ་ཐི་གཙོས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ནང་མི་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས། སོ་སོའི་རིག་གནས་དང་ཕ་ཡུལ་རྩྭ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་འགུལ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་བསྐྱར་དུ་སྤེལ་འཆར་ཡོད་པ་དང་།  ལུས་འགུལ་སྐབས་ཉེ་ཆར་རྡོ་སྣུམ་གཏེར་ཁ་དབོར་འདྲེན་རླངས་འཁོར་འོག་བརྫིས་ཏེ་དམར་གསོད་བཏང་བའི་ཀྲའོ་རི་ཀུ་ཐའོ་དང་། ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་རྡོ་སོལ་གཏེར་འདྲེན་རླངས་འཁོར་འོག་བརྫིས་ཏེ་དམར་གསོད་བཏང་བའི་མའོ་རི་ཀིན་རྣམ་གཉིས་ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་མྱ་ངན་ཚོགས་འདུ་བསྡུས་ཏེ། ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་སོག་པོའི་རང་བྱུང་རྩྭ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་རང་སྲོག་བཏང་བར་དྲན་རྟེན་རྡོ་རིང་བཞེངས་དགོས་པར་མ་ཟད།  སོག་པོའི་རིག་གནས་དང་རང་བྱུང་རྩྭ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་གཏན་འབེབ་ཀྱིས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདོན་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག 

རྒྱ་ནག་ཤིན་ཧྭ་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བའི་ནང་། རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་བས་ཀྲོ་རི་ཀུ་ཐའོ་རླངས་འཁོར་གཡས་ཕྱོགས་མགྱོགས་པོར་མདུན་དུ་བསླེབས་པ་མ་མཐོང་པར་རླངས་འཁོར་དང་གདུང་ཐུག་བརྒྱབ་སྟེ་རྐྱེན་འདས་སུ་གྱུར་བ་དང་། ས་གནས་ཉེན་རྟོག་པས་རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་བ་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་སྐོར་བཀོད་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ལྷོ་སོག་པོའི་རང་དབང་གླེང་སྟེགས་དྲ་བའི་སྟེང་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བར། སོག་པོའི་འབྲོག་པ་ཀྲོ་རི་ཀུ་ཐའོ་ལགས་ཀྱིས་རྡོ་སྣུམ་གཏེར་ཁ་དབོར་འདྲེན་གྱི་རླངས་འཁོར་དེ་བཀག་འགོག་བྱས་སྐབས། རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་བས་བསམ་བཞིན་དུ་ཁོང་རླངས་འཁོར་འོག་བརྫིས་ཏེ་དམར་གསོད་བཏང་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག 

ཤིན་ཧྭ་གསར་ཁང་དང་ལྷོ་སོག་རང་དབང་གླེང་སྟེགས་གཉིས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་འགོད་སྟངས་ཐད། ཨ་རིར་གནས་སྡོད་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལས་འགུལ་བ་ལིག་ཉན་ཁྲོན་ལགས་ཀྱིས “དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མཐོང་མཁན་ས་གནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་དང་ལྷོ་སོག་རང་དབང་གླེང་སྟེགས་དྲ་བའི་སྟེང་བཀོད་པའི་གནས་ཚུལ་གཉིས་གཅིག་མཐུན་རེད། མ་གཞི་ཞིན་ཧྭ་གསར་ཁང་ནི་དོན་གྱིས་རྒྱ་གཞུང་དཔོན་རིགས་ཚོའི་མགྲིན་ཚབ་ཡིན་པས།  ཞིན་ཧྭ་གསར་ཁང་གི་བརྗོད་སྟངས་དེར་ཡིད་ཆེས་བྱ་ཐབས་རྩ་བ་ནས་མེད། ” ཅེས་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་།   དེ་བཞིན། ནང་སོག་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་མནའ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་ཞིའི་མུའུ་མེན་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་། “ཞིན་ཧྭ་གསར་ཁང་གིས་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་དེ་སྤྱིར་བཏང་གི་འགྲུམ་འགྲུལ་དོན་རྐྱེན་ཕལ་བ་ཞིག་ལ་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ་གནས་ཚུལ་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད།  གནས་ཚུལ་དེ་མ་བྱུང་ཡར་སྔོན་ནས་རྡོ་སྣུམ་གཏེར་ཁ་སྔོག་མཁན་རྒྱ་མི་དང་ས་གནས་སོག་རིགས་འབྲོག་པའི་བར་འཁོན་འཛིང་དོན་རྐྱེན་ཐེངས་མང་བྱུང་མྱོང་ཡོད་པ་རེད།  དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་གཏེར་ཁ་སྔོག་མཁན་རྒྱ་མི་ཚོས་ས་གནས་མི་མང་ལ་གོ་བསྡུར་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གན་རྒྱ་གང་ཡང་མ་བཞག་པར།  བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་མི་མང་གི་ལག་ནས་ས་ཆ་བཙན་འཕྲོག་གིས་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་བྱས་ཏེ།  ས་གནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་བཙན་འཕྲོག་བྱས་པར་མ་ཟད།  རྩྭ་ཐང་ལ་གང་བྱུང་གཏོར་སྐྱོན་བཟོས་པར་བརྟེན་ཁོར་ཡུག་ཉམ་ཆག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ས་གནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བར་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཐེངས་འདིའི་དོན་རྐྱེན་དེའང་སྤྱིར་བཏང་གི་འགྲུམ་འགྲུལ་དོན་རྐྱེན་ཙམ་མིན་པར། ཕྱི་ཟླ་ ༥ པའི་ནང་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་དང་ངོ་བོ་གཅིག་རེད།  རྗེས་ཕྱོགས་ད་དུང་དོན་རྐྱེན་འདི་རིགས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་ངེས་རེད།” ཅེས་བརྗོད་འདུག   

ནང་སོག་ཝུའུ་ཧྲིན་ཆི་རྫོང་ནི་རྒྱ་ནག་ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་དང་ཉིན་ཞཱ་ཧེ་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཉིས་དང་མཐའ་འབྲེལ་ས་ཁུལ་ཡིན་པ་དང་། རྫོང་ཡོངས་ལ་ས་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༡༡༦༤༥ ཡོད་པ་རེད།   དེང་སྐབས་ས་ཁུལ་དེར་མི་གྲངས་ཁྲི་ ༡༠ ཡོད་པའི་ནང་། སོག་རིགས་མི་ཁྲི་ ༣ མ་གཏོགས་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་རིགས་ཡིན་འདུག 

     གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚང་མས་རང་སྐྱོང་གི་མིང་སྐམ་པོ་རེ་བཟུང་ནས་འདི་ལྟར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྟངས་འཛིན་འོག་དཔོན་རིགས་དང་རྒྱ་རིགས་གྲངས་མང་གི་བརྙས་བཅོས་མྱོང་བཞིན་ཡོད། མི་གྲངས་ཁྲི་བཅུའི་ནང་ལ་སོག་རིགས་ཁྲི་གསུམ་ཙམ་ལས་མེད་པ་ཞིག་ལ་རང་སྐྱོང་གི་མིང་བཏགས་པ་དེ་མིང་ཙམ་ལས་ཅི་ཡང་མིན་པ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལས་རང་སྐྱོང་གི་མིང་མེད་པ་བཟོས་ན་ཡག་གི་རེད། མགོ་སྐོར་གྱི་མིང་ཞིག་ཉར་ནས་བསླུ་བྲིད་མྱོང་ནས་ཅི་ལ་འདུག
བདག་གིས་བོད་སོག་ཡུ་གུར་སོགས་མི་རིགས་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་སྟོབས་ལྡན་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་དུས་ལ་བབས་འདུག་ཅེས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད།
སོག་རིགས་མི་མང་གིས་རང་ས་སྲུད་སྐྱོབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་འདྲ་མཉམ་སླད་དུ་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་གི་ལས་འགུལ་འདི་རིགས་སྤེལ་ཐུབ་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཡོད། མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་དང་མི་རིགས་རང་སྐྱོང། མི་དམངས་ལ་དམངས་གཙོ་ཡོང་བར་མི་རིགས་ཚང་མས་སྒོ་ཀུན་ནས་འབད་དགོས།

ཉེ་ལམ་ཧོང་ཀོང་གི་བརྙན་འཕྲིན་གསར་ལམ་ཞིག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཅང་ཙེ་མིན་ནད་གཞི་ཞིག་གིས་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་ཡོད་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཐོན་ཞིང་། སྐབས་དེར་རྒྱ་གཞུང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཚོས་ཀྱང་གསལ་བཤད་གང་ཡང་བྱས་མེད་ཀྱང་། རེས་གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་ཅང་ཙེ་མིན་བསྐྱར་དུ་མངོན་པ་དེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོགས་གཞི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོད།

ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན། རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་དུ་ལྕགས་ཕག་ལོའི་གསར་བརྗེ་ལོ་༡༠༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོའི་ཐོག རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་བ་ཅང་ཙེ་མཱིན་ཡང་བསྐྱར་སྲིད་སྟེགས་སུ་མངོན་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་བའི་ཟླ་གསུམ་གྱི་སྔོན་ལ་ཅང་ཙེ་མཱིན་ནད་མནར་གྱི་སྨན་ཁང་དུ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་ཁྱབ་མ་ཐག  སྲིད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་དག་གིས་ལོ་རྗེས་མའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་གསར་བ་བསྐོ་འདེམས་ཀྱི་དབང་ཚད་ཐད།ཧུའུ་ཡི་ཕྱོགས་ཁག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་། ཐེངས་འདིར་ཅང་ཙེ་མཱིན་ཆེས་མཐོའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཨང་གཉིས་པའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས། ཧུའུ་དང་མཉམ་དུ་སྲིད་སྟེགས་སྟེང་བསྐྱར་དུ་ཐོན་པ་འདིས། རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་ལམ་ཁག་དང་སྲིད་དོན་དབྱེ་ཞིབ་པ་དག་ལ་ཡང་བསྐྱར་གླེང་གཞི་གསར་བ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད་པ་རེད།  

ཕྱི་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་དུས་བབ་སྟེང་༼ ནད་ཀྱིས་མནར་བར་གྲགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཡང་བསྐྱར་པེ་ཅིན་དུ་མངོན་པ༽ཞེས་པའི་གནས་ཚུལ་སྤེལ་ཏེ།  ཕྱི་ཚེས་ ༩ ཉིན་ཅང་ཙེ་མིན་གློ་བུར་དུ་སྲིད་སྟེགས་སྟེང་མངོན་པ་དེར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཨ་རིའི་བྷི་རའོ་ཁི་སི་སློབ་གླིང་（Brookings Institution）གི་རྒྱ་ནག་ཉམས་ཞིབ་པ་ལིའི་ཁྲིན་གྱིས་ཀྱང་། ཞི་ཅིན་ཕེན་མ་འོངས་པར་རྒྱ་གཞུང་གི་ཆེས་མཐོའི་དབང་འཛིན་པར་གཏན་འཁེལ་བ་དེ་ནི་ཅང་ཙེ་མིན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པས།  ལོ་རྗེས་མར་ཞི་ཅིན་ཕེན་ཆེས་མཐོའི་དབང་འཛིན་པར་བསྐོ་འཇོག་ཐད་གྱུར་ལྡོག་གང་ཡང་འབྱུང་མི་སྲིད་མོད། འབྱུང་འགྱུར་སྐབས་རྗེས་མའི་རྒྱ་གཞུང་གི་ཆེས་མཐོའི་དབང་འཛིན་པ་དམིགས་འདོན་གྱི་ཆེད་དུ།   སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་འདེམས་སྒྲིག་ཐད་ཧུའུ་དང་ཅང་གཉིས་བར་བསྐྱར་དུ་དབང་ཤུགས་འཐབ་རྩོད་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག

རྒྱ་གཞུང་གི་མཐོ་རིམ་དབང་འཛིན་པ་དག་གི་ནང་མིར་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཞིག་གིས་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ། “རྒྱ་གཞུང་གི་སྐབས་རྗེས་མའི་མཐོ་རིམ་དབང་འཛིན་དཔོན་རིགས་འདེམས་སྒྲིག་ཐད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ངས་ཐོས་བྱུང་” ཞེས་བརྗོད་དེ།  རྒྱ་གཞུང་གིས་ཞི་ཅིན་ཕེན་དང་ལི་ཁི་ཆང་གཉིས་མ་གཏོགས། གཞན་པའི་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་མི་ ༧ གཙོས་པའི་འཐུས་མི་ ༢༥ བསྐོ་འཇོག་ཐད་ད་དུང་འོས་མི་གཏན་ཁེལ་བྱུང་ཐུབ་མེད་པར་བརྟེན།  ད་ལྟའི་ཆར་པེ་ཅིན་གྱིས་དཔོན་རིགས་གསར་བ་བསྐོ་འདེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཆབ་སྲིད་སྟངས་འཛིན་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་པར་མ་ཟད། ཞི་ཅིན་ཕིན་ཚུད་པའི་རྒྱ་གཞུང་གི་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཉེ་འབྲེལ་ནང་མི་ཡང་གནས་སྐབས་པེ་ཅིན་ནས་ཁ་འབྲལ་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་བཏོན་ཏེ།  མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ཚོའི་ནང་མིའི་འགུལ་སྐྱོད་དང་བརྒྱུད་སྐུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་གསར་རྙིང་འཕོ་འགྱུར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལ་འགོག་རྐྱེན་ཡོང་རྒྱུར་དོགས་པ་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག

གཞན་ཡང་། ཆབ་སྲིད་དབྱེ་ཞིབ་པ་རེ་འགས་ཅང་ཙེ་མིན་གྱི་འཆི་གསོན་བདེ་ཐང་གི་གནད་དོན་ནི། མ་འོངས་པར་ཅང་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་ཧྲང་ཧེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དམར་ཤོག་དྲུང་ཆེ་ཡུས་ཀྲིན་ཧྲིན་དང་། ཐེན་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དམར་ཤོག་དྲུང་ཆེ་ཀྲང་ཀོ་ལིན། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཀྲང་ཏིག་ཅང་གསུམ་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་ནང་བསླེབ་ཐུབ་མིན་དང་། དེ་བཞིན། རྒྱ་གཞུང་རྩ་འཛུགས་སྡེ་ཁག་གི་མགོ་གཙོ་ལིས་ཡོན་ཁྲའོ། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་སྲིད་བློན་གཞོན་པ་ཝང་ཀྲི་ཧྲན། རྒྱལ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་ལི་ཅན་ཀྲུའུདང་ལིག་ཏུང་ཐེན་སོགས་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་འོས་མིའི་ཁྲོད་དམིགས་འདོན་ཡོང་ཐུབ་མིན་བཅས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད། 

ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་ནང་ཅང་ཙེ་མིན་ཕྱོགས་ཁག་གིས་བསྐོ་འཐེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ལི་ཁི་ཆང་སྐབས་རྗེས་མའི་རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་འཛིན་དུ་བསྐོ་འཐེན་གྱི་ཧུའུ་ཅིན་ཐའོ་ཡི་དམིགས་ཡུལ་ལམ་ལྷུང་བྱུང་ཐུབ་མེད་པར་མ་ཟད།  ཧུའུ་དང་ཅང་གཉིས་བར་རྣོ་ངར་ལྡན་པའི་དབང་ཤུགས་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྐྱེན་པས། ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་དང་འཐུས་མི་འདེམས་སྒྲིག་ཐད་ད་དུང་ཡང་གཅིག་གྱུར་ངོས་ལེན་འབྱུང་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཡིན་ནའང་།  རྒྱུན་ལས་འདེམས་སྒྲིག་གི་ཆེས་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་དེ་ལོ་རྗེས་མའི་དཔྱིད་ཁར་གཏན་ཁེལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།   

ཅང་ཙེ་མིན་ད་ལྟ་ལོ་ ༨༥ ཡིན་པ་དང་། ཐེངས་འདིར་བརྙན་འཕྲིན་དུ་ཐོན་སྐབས་ཁོའི་ལུས་པོ་སྔར་ལས་ལྷག་པར་རྒས་ཉམས་ཐོན་ཡོད་པར་མ་ཟད།  མི་སྣ་འགའ་རྒྱུན་དུ་ཁོའི་གཡས་གཡོན་ལངས་ཏེ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་དགོས་ཀྱིན་ཡོད་འདུག 

གསར་འགོད་པ། ཚེ་རིང་རྒྱལ

རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཝུན་ཅ་པའོ་ཡིས་སྔ་ཕྱིར་ཐེངས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་དགོས་སྐོར་དང་། ད་ལྟའི་ཆར་དམར་ཤོག་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྲིད་གཞུང་གི་འཐུས་ཚབ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་ཏེ་ ༼དམཪ་ཤོག་དང་སྲིད་གཞུང་གཉིས་ཐ་དད༽བྱ་དགོས་པ་སོགས་རྒྱ་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་ཐད་དོན་ཚན་ ༥ ཡི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་ཡོད་འདུག   

     ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་རྒྱ་ནག་ཏ་ལེན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཚོགས་པའི་སྐབས་ལྔ་པའི་ཌེ་བོ་སི་(Davos)རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔལ་འབྱོར་དཔྱད་གླེང་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་། ཚོགས་འདུའི་མཛད་སྒོའི་གཏམ་བཤད་སྐབས་སྲིད་བློན་ཝུན་ཅ་པའོ་ཡིས་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་སྐོར་ལ།  དང་པོ། ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་རྒྱལ་ཁབ་བསྐྱངས་ཏེ་དམར་ཤོག་གིས་སྲིད་གཞུང་གི་འཐུས་ཚབ་བྱེད་པ་བཅོས་བསྒྱུར་དང་། དབང་ ཤུགས་གཅིག་གཅོད་དང་ཚད་བརྒལ་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་བའི་དམར་ཤོག་ཚོགས་ པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་བྱ་དགོས་པ། གཉིས་པ། སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མཉམས་དྲང་བདེན་ཡོང་བ་བྱ་དགོས་པ།  གསུམ་པ། སྲིད་ཁྲིམས་དྲང་བདེན་དང་རང་དབང་ལྡན་པ་ཡོང་དགོས་པ། བཞི་པ། མི་དམངས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་ཁེ་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་།  ལྷག་པར་དུ་འོས་འདེམས་ཀྱི་ཁེ་དབང་དང་། གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་། མང་ཚོགས་མཉམ་ཞུགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་། མང་ཚོགས་ཀྱིས་གཞུང་ལ་སྟངས་འཛིན་གྱི་ཁེ་དབང་བཅས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་པ།  ལྔ་པ། རུལ་སུངས་བཀག་སྡོམ་བྱ་དགོས་པ་བཅས་སོ།

     འཛམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་དཔྱད་གླེང་ཚོགས་འདུའི་དྲུང་ཆེ་ཁེ་ལོ་སི་སི་ཁེ་ཝེབ་(Klaus Schwab)ཀྱིས།  བྱེད་ཐབས་ག་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ནས་རྒྱ་ནག་དེ་འཆམ་མཐུན་ཡར་རྒྱས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་བསྐྲུན་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་དྲིས།

    ཝུན་ཅ་པའོ་ཡིས། “ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་ངས་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་ཐད་གཏམ་གླེང་མང་པོ་བྱས་མྱོང་།  ཐེངས་འདིའི་ཚོགས་འདི་དེ་ཡང་། ད་ལྟ་ང་དང་ལྷན་དུ་ཡོད་པའི་མི་སྣ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་སྐུལ་འདེད་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད།  ངའི་ཀླད་པའི་ནང་འཁོར་བཞིན་པའི་བསམ་ཚུལ་མཐའ་དག་ནི་དོན་གྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་ཀྱི་སྐུལ་འདེད་ཁོ་ན་ཡིན་སྟབས།  ང་ རང་ལ་ལས་འགན་ཧ་ཅང་ལྕི་མོ་ཡོད་པའི་སེམས་ཚོར་འདུག དེར་བརྟེན། ངེས་པར་དུ་ཡང་དག་པ་དང་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་མང་པོའི་གནད་དོན་ཐད་ འཛིན་པའི་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་དེ་གསལ་བོར་གླེང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།” ཅེས་དང་། ཁོང་གིས་སྲིད་ཁྲིམས་དྲང་བདེན་དང་ སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མཉམ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སྐབས་ ༡༡ པའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པའི་ཐོག་གླེང་ཟིན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། དམར་ཤོག་ཚོགས་པ་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད་བྱ་དགོས་པ་དེའང་།  ༡༩༨༠ ལོའི་རྒྱ་གཞུང་དབུས་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་ཏིན་ཞའོ་ཕིན་གྱིས་༼དམར་ཤོག་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར༽ཞེས་པའི་གཏམ་བཤད་ནང་བསྒྲགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས།  ད་ཆར་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་རྒྱུ་ནི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཤིག་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་འདུག   

      ཧུའུ་ཡའོ་པང་དང་ཀྲའོ་ཙི་ཡང་གིས་རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་འགན་འཁུར་སྐབས། དམར་ཤོག་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད་བཅོས་བསྒྱུར་ལག་བསྟར་བྱ་རྩིས་བྱས་ཏེ། སྐབས་དེའི་གཞུང་གི་སྡེ་ཁག་རེ་འགའི་ནང་གི་དམར་ཤོག་རྩ་འཛུགས་མེད་པ་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ནས་༡༩༨༧ ལོའི་བར་ཀྲའོ་ཙི་ཡང་གིས་མི་ལྔ་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་གཞུང་དབུས་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་དཔྱད་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་གི་འགན་ཁུར་སྐབས་ཀྱང་།  ཝུན་ཅ་པའོ་དཔྱད་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་དེའི་ལས་གཞིའི་ཁྲོད་ཞུགས་མྱོང་ཡོད་ལ། སྐབས་དེར་ཁོ་རང་གི་ལས་ཀ་གཙོ་བོ་༼དམར་ཤོག་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད༽ཀྱི་ལས་གཞིའི་འགན་འཁུར་ཏེ་མགོ་ཁྲིད་ཚོར་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་དང་།  རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཀྲའོ་ཙི་ཡང་གི་སྙན་ཐོའི་ནང་དུ་༼དམར་ཤོག་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད༽སྐོར་གསལ་བོར་བཀོད་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་།ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་དྲུག་བཞི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་རྗེས། ཡང་བསྐྱར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་ལམ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་དེ།  དམར་ཤོག་པས་སྲིད་གཞུང་གི་འཐུས་ཚབ་བྱ་རྒྱུ་མཁྲེགས་འཛིན་བྱས་སྟབས། སྐབས་ ༡༤ ནས་ ༡༧ བར་༼དམར་ཤོག་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད༽གྱི་བསམ་ཚུལ་དེ་གཞུང་གི་སྙན་ཐོའི་ནང་ཐེངས་གཅིག་ཀྱང་བཏོན་མྱོང་མེད།

ལོ་སྔོན་མའི་ཕྱི་ཟླ་ ༨ པར་ཧྲིན་ཁྲོན་དམིགས་བསལ་ས་ཁུལ་བཙུགས་ཏེ་ལོ་ ༣༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྐབས། ཝུན་གྱིས་༼དམར་ཤོག་དང་སྲིད་གཞུང་ཐ་དད་༽དགོས་པའི་སྐོར་ཐོག་མར་གླེང་སློང་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ད་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ནང་རྒྱ་གཞུང་མི་དམངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་གཙོ་ཝུའུ་པང་ཀོ་ཡིས། ༼མི་སྒྲུབ་པ་ལྔ་༽ནན་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞི་མཐའ་དག་གིས་དམར་ཤོག་པའི་མགོ་ཁྲིད་ལམ་ལུགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱ་དགོས་པ་བརྗོད་ཡོད། ཉེ་སྔོན་པེ་ཅིན་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ཤེས་ལྡན་པ་ ༡༠༠ ལྷག་གིས་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་རྗེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གནད་དོན་ཐད་ཀྱི་གྲོས་མོལ་སྐབས། བགྲོ་གླེང་པ་ཞིག་གིས་རྒྱ་གཞུང་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་གིས་དཔའ་འབྱོར་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་།  རྒྱ་གཞུང་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ནི།  རྒྱ་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་གནས་བབ་སྔར་ལས་རྙོག་འཛིང་དང་ཉེན་ཁར་འཕྲད་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད།

རྒྱ་ནག་ཚན་རིག་གླིང་གི་ཆབ་སྲིད་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཡཱན་ཅ་ཆིས་ཀྱིས། སྤྱིར་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་པ་ལ་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པ་ལས། སྐད་ཆ་ཚིག་འགའ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་འགྱུར་བ་ཐེབས་མི་སྲིད་པས། ཝུན་ཅ་པའོ་ཡི་གཏམ་གླེང་དེ་དག་ནི་ད་ལྟ་ཁོ་རང་སྲིད་བློན་ལས་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་ལ་ཉེ་སྟབས།  མང་ཚོགས་ཁྲོད་རང་ཉིད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཡག་པོ་ཞིག་འཇོག་བསམ་པ་ཡིན་སྐོར་དང་།དེ་བཞིན། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སློབ་ཆེན་གྱི་ཆབ་སྲིད་སྡེ་ཁག་གི་སློབ་དཔོན་ཀྲང་ཝུ་ཡིས་ཀྱིས་ཀྱང་།  ད་ལྟའི་རྒྱ་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་ཚོ་ནི་རྣམ་པ་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་རིག་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་སྟབས། ཝུན་ཅ་པའོ་ཡི་དམིགས་ཡུལ་དེ་ཡང་བཤད་ཐུབ་ན་བཤད་རྐྱང་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད།

གཞན་ཡང་། པེ་ཅིན་ཀྱི་དཔྱིད་ཀ་ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ཀྱི་གཙོ་སྒྲིག་པ་ཧུའུ་ཕེན་གྱིས། ཝུན་ཅ་པའོ་ཡིས་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་སྐོར་གླེང་སློང་དང་མཉམ་དུ།  རྒྱ་གཞུང་གིས་སྔར་ལས་ལྷག་པར་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་པ་དང་། ཁྲིམས་རྩོད་པ།ཆོས་འཁོར་རྩ་རླུང་སྒོམ་སྒྲུབ་པ། དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་མང་པོ་གང་འདོད་འཇུ་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་འདིས།  རྒྱ་ནག་གི་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ནང་ཁུལ་དུ་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་ཐད་འགལ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མངོན་ཡོད་ཚུལ་དང་། ཆབ་སྲིད་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཁྲིན་པའོ་ཁུང་གིས་༼ཁའེ་ཧྥང་༽དུས་དེབ་སྟེང་དཔྱད་རྩོམ་སྤེལ་ཏེ། རྒྱ་གཞུང་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ཚོས་ཝུན་ཅ་པའོ་སྲིད་སྟེགས་སྟེང་ཁེར་རྐྱང་ལ་ཕུད་ཡོད་པ་དང་། ཅང་ཙེ་མེན་ཤོག་ཁག་གི་སྒེར་གཅོད་དབང་འཛིན་པ་བཞི་ཡོད་པའི་གྲས་ཀྱི་ཝུ་པང་ཀོ་ཡིས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་འཐུས་མིར་སྟངས་འཛིན་དང་། ལིས་ཁྲང་ཁྲོན་གྱིས་རྒྱ་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་སྟངས་འཛིན། ཀྲུག་ཡུང་ཁང་གིས་རྒྱ་གཞུང་གི་ཁྲིམས་སྲིད་ལ་སྟངས་འཛིན།  ཅ་ཆིན་ལིན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ལྷན་ཁང་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱས་ཏེ། མི་བཞི་ཚོགས་ཁག་གསར་འཛུགས་ཀྱིས་དམར་ཤོག་སྒེར་གཅོད་པའི་ཁེ་ཕན་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། ཁོ་ཚོ་བཞི་ནི་རྒྱ་ནག་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་ཐད་འགག་རྡོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཆགས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག 

ཐེངས་འདིའི་ཝུན་ཅ་པའོ་ཡི་ཆབ་སྲིད་བཅོས་བསྒྱུར་སྐོར་གྱི་གཏམ་བཤད་དེ་རྒྱ་གཞུང་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་སྤེལ་མེད་ཀྱང་། གནས་འཕྲིན་དྲ་རྒྱ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གསར་ལམ་ཁག་བརྒྱུད་རྒྱ་ནག་མང་ཚོགས་ཁྲོད་གླེང་ཕྱོགས་ཤིག་བཟོས་ཡོད་འདུག

挪威诺贝尔委员会已经决定，将2010年诺贝尔和平奖授予刘晓波，以表彰他为中国基本人权所作的长期非暴力抗争。诺贝尔奖委员会长期以来就认为，人权与和平密切关联。这些基本权利正是诺贝尔创始人阿尔弗雷德·诺贝尔遗嘱中所写的“各民族间的兄弟情义”的先决条件。

在过去的几十年，中国已经取得了史无前例的经济进步，现已成为世界第二大经济体，亿万人民已经摆脱贫困，政治参与的范围也在扩大。

中国的新地位必须意味着增进的责任。中国违反了它所签署的几个国际协议，也违反它自己有关政治权利的规定。中国《宪法》第35条规定：“中华人民共和国公民有言论、出版、结社、游行、示威的自由。”实际上，这些自由已被证实明显地对中国公民的缩减了。

过去二十多年，刘晓波已经成为要在中国应用这些基本人权的强有力发言人。他参与了1989年的天安门抗议；他是《零 八宪章》的一位主要作者，这些权利的宣言发表于联合国《世界人权宣言》六十周年的2008年12月10日。次年，刘晓波以“煽动颠覆国家政权”被判处有期 徒刑十一年并剥夺政治权利二年。刘晓波一直坚持这个判刑违反了中国自己的宪法和基本人权。

在国内外的许多中国人正发动在中国建立普世人权的运动。刘晓波通过被判入狱的严厉惩罚，已经成为这个在中国争取人权的广泛斗争的最重要标志。

奥斯陆，2010年10月8日